Nhằm bảo đảm công tác bầu cử Trưởng thôn nhiệm kỳ 2025–2030 diễn ra dân chủ, công khai, minh bạch, đúng trình tự và quy định của pháp luật, UBND xã Tam Mỹ đã ban hành Hướng dẫn số 03/2026 về triển khai công tác bầu cử Trưởng thôn trên địa bàn xã. Hướng dẫn tập trung làm rõ các bước chuẩn bị, quy trình tổ chức bầu cử, trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị và Tổ bầu cử, góp phần bảo đảm cuộc bầu cử diễn ra an toàn, thuận lợi, phát huy quyền làm chủ của Nhân dân.

Theo hướng dẫn, toàn xã Tam Mỹ sẽ đồng loạt tổ chức bầu cử Trưởng thôn vào Chủ nhật, ngày 25/10/2026 tại 10 thôn. Thời gian bắt đầu và kết thúc cuộc bầu cử do Tổ bầu cử quyết định căn cứ vào tình hình thực tế, đặc thù của từng địa bàn, tạo điều kiện thuận lợi để cử tri tham gia.

Trưởng thôn được bầu có nhiệm kỳ 5 năm, giai đoạn 2025–2030. Việc lựa chọn, giới thiệu nhân sự phải bảo đảm dân chủ, công khai, minh bạch, lấy tiêu chuẩn và chất lượng làm trọng tâm. Người được giới thiệu ứng cử cần có uy tín trong cộng đồng dân cư, bảo đảm sức khỏe, trình độ, tinh thần trách nhiệm, tâm huyết với công việc, có năng lực vận động quần chúng, kỹ năng quản trị cộng đồng và khả năng ứng dụng công nghệ thông tin. Đồng thời, chú trọng từng bước trẻ hóa, nâng cao chất lượng đội ngũ Trưởng thôn, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.

Để chuẩn bị tốt cho ngày bầu cử, UBND xã yêu cầu các thôn tập trung thực hiện đồng bộ các nhiệm vụ theo hướng dẫn. Trong đó, công tác tuyên truyền được xác định là một trong những nội dung quan trọng, cần triển khai bằng nhiều hình thức phù hợp với điều kiện thực tế. Các thôn tổ chức thông tin, phổ biến về danh sách người ứng cử, danh sách cử tri đại diện hộ gia đình, thời gian, địa điểm bầu cử, tiêu chuẩn Trưởng thôn và quy trình bầu cử thông qua hệ thống truyền thanh, niêm yết tại nhà văn hóa, các điểm sinh hoạt cộng đồng, mạng xã hội và những phương tiện thông tin phù hợp. Thông tin về cuộc bầu cử phải được thông báo đến các thành phần tham dự ít nhất 2 ngày trước ngày tổ chức.

Cùng với đó, các thôn tiến hành rà soát, chuẩn bị địa điểm tổ chức bầu cử, ưu tiên nhà văn hóa bảo đảm thuận tiện cho cử tri. Khu vực bầu cử phải được trang trí trang nghiêm, bố trí đầy đủ bàn ghế, hòm phiếu, phiếu bầu, nội quy, thể lệ bầu cử và các điều kiện cần thiết khác. Việc sắp xếp không gian bên trong phòng bầu cử phải hợp lý, bảo đảm hướng di chuyển một chiều, tạo thuận lợi cho cử tri thực hiện quyền bầu cử. Hòm phiếu được bố trí tại vị trí trung tâm, kiểm tra và niêm phong theo quy định trước khi tiến hành bỏ phiếu.

Đối với công tác nhân sự, Ban công tác Mặt trận ở thôn tổ chức họp dự kiến danh sách người ứng cử, báo cáo cấp ủy chi bộ để thống nhất giới thiệu ít nhất một người ra ứng cử. Trên cơ sở ý kiến của chi ủy chi bộ, Ban công tác Mặt trận tổ chức cuộc họp quyết định danh sách chính thức những người ứng cử. Quá trình thực hiện phải bảo đảm đúng trình tự, lập biên bản đầy đủ và gửi hồ sơ đến các cơ quan liên quan theo quy định.

UBND xã cũng chỉ đạo thành lập Tổ bầu cử tại các thôn theo đúng thời hạn. Tổ bầu cử gồm đại diện Ban công tác Mặt trận ở thôn làm Tổ trưởng, cùng các thành viên là đại diện các tổ chức chính trị – xã hội và đại diện hộ gia đình ở thôn; người ứng cử Trưởng thôn không tham gia Tổ bầu cử. Tổ bầu cử có trách nhiệm phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng thành viên, tiếp nhận tài liệu phục vụ bầu cử, thông báo cho cử tri, niêm yết danh sách người ứng cử và danh sách cử tri, chuẩn bị khánh tiết, tổ chức bầu cử, tổng hợp và báo cáo kết quả. Các thành viên phải đeo phù hiệu do UBND xã cấp khi thực hiện nhiệm vụ, nhất là trong ngày bầu cử.

Một nội dung được chú trọng là việc lập, rà soát và niêm yết danh sách cử tri. Danh sách phải được lập chính xác, đầy đủ, rõ ràng, tránh bỏ sót hoặc trùng lặp; đồng thời được niêm yết công khai chậm nhất 7 ngày trước ngày bầu cử. Nếu phát hiện sai sót hoặc có ý kiến phản ánh, Tổ bầu cử phải kịp thời kiểm tra, điều chỉnh chậm nhất một ngày trước ngày bầu cử. Theo hướng dẫn, cử tri là công dân từ đủ 18 tuổi trở lên, có đầy đủ năng lực hành vi dân sự và có khả năng đại diện cho các thành viên hộ gia đình. Việc xác định tuổi được tính đến ngày 25/10/2026, căn cứ vào giấy khai sinh hoặc giấy tờ tùy thân hợp lệ theo quy định.

Trước ngày bầu cử, Tổ bầu cử tổ chức cuộc họp của cộng đồng dân cư để lấy ý kiến cử tri về danh sách người ứng cử và lựa chọn hình thức bầu cử. Cử tri có thể biểu quyết lựa chọn hình thức giơ tay hoặc bỏ phiếu kín; phương án được thông qua khi có trên 50% cử tri tham dự cuộc họp giơ tay đồng ý. Tại hội nghị, Trưởng thôn báo cáo kết quả công tác nhiệm kỳ 2021–2026 để cử tri thảo luận, đóng góp ý kiến. Đối với những thôn có từ 200 hộ gia đình trở lên hoặc địa bàn dân cư không tập trung, có thể tổ chức họp theo từng cụm dân cư khi được cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định, bảo đảm thống nhất về nội dung, tài liệu và quy trình thực hiện.

Trong ngày 25/10, cuộc bầu cử được tiến hành theo trình tự quy định. Tổ trưởng Tổ bầu cử chủ trì cuộc họp, tổ chức lễ khai mạc, công bố các quyết định liên quan, phổ biến nội quy, thể lệ và tiêu chuẩn Trưởng thôn. Đại diện Ban công tác Mặt trận giới thiệu danh sách người ứng cử, báo cáo kết quả lấy ý kiến về hình thức bầu cử và kết quả công tác nhiệm kỳ trước. Sau đó, Tổ bầu cử tổ chức cho cử tri thực hiện quyền lựa chọn bằng hình thức đã được thống nhất.

Đối với hình thức biểu quyết giơ tay, Tổ bầu cử phân công thành viên đếm số ý kiến tán thành và không tán thành, bảo đảm chính xác, công khai và ghi nhận đầy đủ vào biên bản. Nếu lựa chọn bỏ phiếu kín, Tổ bầu cử đề xuất thành lập Ban kiểm phiếu từ 3 đến 5 người, được cử tri biểu quyết thông qua. Ban kiểm phiếu có trách nhiệm kiểm tra, niêm phong hòm phiếu, hướng dẫn cách ghi phiếu, phát phiếu và tổ chức kiểm phiếu theo quy định. Kết quả kiểm phiếu được công bố tại cuộc họp, lập biên bản và gửi đến các cơ quan liên quan.

Theo hướng dẫn, người trúng cử Trưởng thôn phải đạt trên 50% tổng số cử tri trong thôn tán thành. Trường hợp không xác định được người trúng cử, Tổ bầu cử phải nêu rõ lý do trong biên bản để báo cáo UBND xã xem xét, quyết định việc tổ chức bầu lại. Thời gian bầu lại chậm nhất không quá 7 ngày kể từ ngày tổ chức bầu cử lần đầu. Nếu tổ chức bầu lại vẫn không bầu được Trưởng thôn, UBND xã thống nhất với Ủy ban MTTQ Việt Nam xã quyết định chỉ định Trưởng thôn lâm thời theo quy định.

Sau khi kết thúc cuộc bầu cử, Tổ trưởng Tổ bầu cử có trách nhiệm hoàn thiện hồ sơ, gửi kết quả đến UBND xã và Ủy ban MTTQ Việt Nam xã chậm nhất một ngày làm việc sau ngày bầu cử. Trong thời hạn một ngày làm việc kể từ khi nhận được kết quả, UBND xã xem xét, quyết định công nhận người trúng cử hoặc quyết định tổ chức bầu lại theo quy định. Trưởng thôn chính thức hoạt động khi có quyết định công nhận của UBND xã. Công tác thông tin, báo cáo trước, trong và sau ngày bầu cử phải được thực hiện nghiêm túc, kịp thời, phản ánh đầy đủ diễn biến, số lượng cử tri tham gia, tình hình an ninh trật tự, những thuận lợi, khó khăn và kết quả tổ chức.

Việc chuẩn bị chu đáo, tổ chức đúng quy trình và phát huy tinh thần trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị, cộng đồng dân cư sẽ góp phần bảo đảm cuộc bầu cử Trưởng thôn nhiệm kỳ 2025–2030 diễn ra dân chủ, đúng pháp luật, thực sự là đợt sinh hoạt dân chủ ở cơ sở, qua đó phát huy quyền làm chủ của Nhân dân và nâng cao hiệu quả hoạt động của cộng đồng dân cư trên địa bàn xã.

Xuân Thương