Hương vị đặc trưng từ đất và nước quê nhà

Từ bao đời nay, tại vùng quê Tam Mỹ, thuộc thành phố Đà Nẵng (huyện Núi Thành, tỉnh Quảng Nam cũ), có một loại gạo nếp nổi tiếng dẻo, thơm ngon với tên gọi là Nếp Bầu Tam Mỹ, hạt gạo nếp bầu tròn, màu trắng sữa được đơm hoa kết hạt từ cây nếp bầu sinh trưởng trong thời gian gần 5 tháng trời trên vùng đồng ruộng trũng thấp, ngập nước quanh năm, giàu phù sa được bồi đắp từ dòng sông Trầu có đầu nguồn chảy qua dòng thác Giang Thơm thơ mộng, chảy tiếp qua những dãy núi đồi ôm ấp ruộng đồng, đã bồi đắp phù sa tạo nên những cánh đồng màu mỡ đặc trưng để người nông dân sản xuất ra sản phẩm Nếp Bầu Tam Mỹ đặc biệt thơm ngon mà hiếm nơi nào có được, là nguyên liệu lý tưởng cho nhiều món ăn truyền thống như bánh tét, bánh chưng, bánh ít lá gai hay xôi ngày Tết.

Các loại bánh được làm từ Nếp Bầu Tam Mỹ. Ảnh: Xuân Thương

Không chỉ là sản phẩm nông nghiệp đơn thuần, Nếp Bầu Tam Mỹ còn chứa đựng giá trị văn hóa và tinh thần của người dân địa phương. Mỗi vụ mùa đến, cánh đồng nếp trải vàng óng ánh, hương nếp chín lan tỏa, mang đến khung cảnh thanh bình, trù phú của vùng quê miền Trung. Việc duy trì trồng Nếp Bầu  không chỉ góp phần bảo tồn giống lúa truyền thống mà còn giúp nâng cao thu nhập cho người dân, hướng đến phát triển kinh tế nông thôn bền vững.

Khẳng định thương hiệu với chứng nhận OCOP 3 sao

Nếp bầu được nông dân xã Tam Mỹ gieo mạ và cấy vào vụ Hè Thu hằng năm. Bình quân mỗi năm Tam Mỹ sản xuất khoảng 300 ha, năng suất khoảng 50 đến 55 tạ/ha. Nếp bầu đến mùa thu hoạch, nhất là nếp bầu vùng Bàu Đưng là một đặc sản, rất thơm ngon và trở thành thương hiệu nổi tiếng của vùng đất Tam Mỹ. Nếp có thể nấu xôi, làm bánh đều đạt chất lượng cao và có rất nhiều khách thập phương đến tìm mua. Theo đó, người nông dân trồng nếp bầu cũng có thu thập đáng kể.

Nhờ những giá trị nổi bật về chất lượng, hương vị và quy trình sản xuất an toàn, Nếp Bầu Tam Mỹ là sản phẩm OCOP của Hợp tác xã Nông nghiệp - dịch vụ - du lịch Tam Mỹ Tây được xếp loại 3 sao cấp tỉnh vào năm 2019. Đây là dấu mốc quan trọng, ghi nhận nỗ lực của chính quyền địa phương, hợp tác xã và bà con nông dân trong việc không ngừng nâng cao giá trị sản phẩm truyền thống.

Nếp Bầu Tam Mỹ - Sản phẩm OCOP 3 sao

Để đạt được chứng nhận này, sản phẩm Nếp Bầu Tam Mỹ phải đáp ứng các tiêu chí khắt khe của chương trình “Mỗi xã một sản phẩm” (OCOP) như: nguồn gốc nguyên liệu rõ ràng, quy trình sản xuất đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm, bao bì, nhãn mác đạt chuẩn và có tiềm năng phát triển thị trường. Việc được công nhận OCOP 3 sao đã mở ra cơ hội quảng bá, tiêu thụ sản phẩm rộng rãi hơn, đồng thời khẳng định vị thế của Nếp Bầu Tam Mỹ trên thị trường nông sản trong và ngoài tỉnh.

Ông Cao Văn Thuật, nông dân xóm Bàu Đưng (thôn Trung Chánh, xã Tam Mỹ, thành phố Đà Nẵng) - người có hơn 40 năm gắn bó với cây Nếp Bầu chia sẻ: “Trồng Nếp Bầu là truyền thống từ xưa đến nay của người nông dân xóm Bàu Đưng, Tam Mỹ. Giống nếp này hợp với đất bàu quê mình, năng suất khá, giá bán lại cao hơn lúa thường gấp 3 lần. Từ ngày được công nhận OCOP 3 sao, đầu ra thuận lợi hơn, thương lái tìm mua nhiều, bà con phấn khởi lắm. Chúng tôi mong chính quyền tiếp tục hỗ trợ giống, kỹ thuật và xây dựng thương hiệu để Nếp Bầu Tam Mỹ ngày càng được nhiều người biết đến”.

Hướng tới bảo tồn và phát triển bền vững

Chia sẻ về định hướng phát triển sản phẩm, ông Lê Bá Phong, Chủ tịch Hội Nông dân xã Tam Mỹ cho biết: “Việc Nếp Bầu Tam Mỹ được chứng nhận OCOP 3 sao là niềm tự hào lớn của địa phương. Đây là thành quả của sự nỗ lực không ngừng của bà con nông dân và sự quan tâm chỉ đạo của cấp ủy, chính quyền. Trong thời gian tới, Hội Nông dân xã sẽ tiếp tục vận động hội viên mở rộng diện tích, áp dụng sản xuất theo quy trình an toàn, nâng cao chất lượng và xây dựng thương hiệu hướng đến đạt chuẩn OCOP 4 sao. Chúng tôi cũng định hướng kết hợp quảng bá sản phẩm với phát triển du lịch trải nghiệm nông nghiệp gắn với quảng bá thương hiệu Nếp Bầu Tam Mỹ - nhằm vừa giữ gìn giá trị truyền thống, vừa tạo động lực phát triển kinh tế địa phương”.

Cánh đồng Nếp Bầu Tam Mỹ

Với hương vị thơm ngon đặc trưng, quy trình sản xuất an toàn và giá trị văn hóa sâu sắc, Nếp Bầu Tam Mỹ không chỉ là niềm tự hào của người dân Tam Mỹ mà còn là minh chứng sinh động cho sự thành công của chương trình OCOP trên quê hương Đà Nẵng (Quảng Nam cũ). Từng hạt nếp dẻo thơm mang trong mình câu chuyện của đất, của người - biểu tượng cho tinh thần lao động cần cù và khát vọng vươn lên của người dân Tam Mỹ hôm nay.

Xuân Thương